“Truyện Kiều” của Nguyễn Du và nền điện ảnh Việt Nam

Sự có mặt trên thị trường của nền văn hóa và nghệ thuật mới ở Việt Nam (lúc bấy giờ được gọi là Đông Dương) trùng có quá trình thực dân hóa của Pháp. Vào cuối thế kỷ XX, quốc gia hoàn toàn bị ngoại xâm, mất độc lập và phụ thuộc trực tiếp vào mẫu quốc trong những ngành nghề kinh tế và chính trị.

Sự đầu cơ vốn của Pháp vào Việt Nam đã thúc đẩy việc xây dựng các nhà máy, xí nghiệp, các dự án thành phố, hệ thống con đường sắt và các con phố bộ khác nhau. Những đô thị vững mạnh như vũ bão, thu hút hàng vạn dân cày tới đây khiến cho ăn, sinh sống.

Trong quá trình này, xu thế vững mạnh chủ yếu của thị trấn hội Việt Nam là khát vẳng thoát khỏi sự cô lập phổ quát thế kỷ (kể cả về văn hóa) và phát triển thành 1 bộ phận của cộng đồng toàn cầu hợp nhất. Nền văn hóa và nghệ thuật mới của nước Việt Nam thuộc địa khởi đầu có mặt trên thị trường và sau Đó vững mạnh, cốt yếu tại các đô thị lớn, báo trước sự xuất hiện của phân khúc tiểu tư sản dân tộc, trí thức, học sinh, sinh viên, thợ tay chân, v.v…Những giai tầng xã hội này, lúc tiếp thu những tư tưởng nghệ thuật-thẩm mỹ mới trong thời kỳ tiếp xúc với văn hóa và công nghệ phương Tây, đã tạo ra các nhu cầu mới đối với nền văn hóa và nghệ thuật dân tộc. Kết quả là trong nước đã xuất hiện ngành nghề nghệ thuật sàn diễn đương đại (gọi là kịch nói), nghệ thuật tạo hình mới (trước hết là hội họa) và điện ảnh.

Rõ ràng, sự xuất hiện của mỗi chiếc hình nghệ thuật làm cho đổi thay cấu trúc bên trong của hệ thống nghệ thuật và mối quan hệ qua lại giữa những loại hình của chúng. Song song vấn đề tác động nghệ thuật tương hỗ của những chiếc hình nghệ thuật khác nhau có một ý nghĩa đặc trưng. Một trong những hiện tượng cực kỳ quan trọng kiểu chậm triển khai là sự tác động qua lại của văn chương và nghệ thuật trong thời kỳ chuyển thể điện ảnh các tác phẩm văn học (1). Tỉ dụ như việc chuyển thể tác phẩm văn chương cổ điển Việt Nam “Truyện Kiều”. Có thể tìm hiểu truyện kiều tại https://trithucvn.net/van-hoa/ve-su-bat-thuong-cua-nhung-nhan-vat-trong-truyen-kieu.html

Tháng 9 năm 1923, tại Việt Nam, các thương lái Pháp đã xây dựng thương hiệu đơn vị phim và chiếu bóng Đông Dương – Indochine Films et Cinemas(IFC). Mấy tháng sau, họ đã quyết định thực hiện bộ phim nghệ thuật đầu tiên ở đất nước này, trước Đó, ở đấy người ta chỉ làm phim tài liệu và thời sự. Biết người Việt rất mê thơ ca và kịch, các nhà buôn Pháp đã quyết định xây dựng bộ phim “Kim Vân Kiều” dựa theo “Truyện Kiều” của Nguyễn Du (2). Tác phẩm này được coi là tuyệt tác của văn chương Việt Nam và đỉnh cao sáng tác của thi hào dân tộc Nguyễn Du.

Truyện Kiều chiếm một vị trí đặc thù trong đời sống tinh thần của người Việt, thật khó sắm thấy 1 người Việt nào không thuộc lòng ví như ko phải phần đông tác phẩm thì phần chính yếu của nó. 1 Số câu thơ từ lâu đã phát triển thành lời cửa mồm. Nội dung tóm tắt của bộ phim truyện kiều như sau. Kiều – 1 cô gái xinh đẹp, hào kiệt, giỏi thơ ca, xuất thân trong khoảng một gia đình tương đối giả, nàng yêu chàng Kim Trọng. 

Nhưng để cứu bố bị vu oan và bọn quan lại bức hại, nàng đã trở nên vợ của một kẻ ấm no mà nàng ko yêu. Nỗi đau khổ của nàng là bất tận. Về sau nàng bị bán vào nhà thổ và ở ấy phổ thông năm. Sự xung đột giữa nhân tài, phẩm giá và căn số tàn nhẫn mà đạo đức nho giáo đã dạy nàng phải phục tòng là cơ sở của tấn thảm kịch này. Không phải tự nhiên mà tác phẩm truyện kiều được khởi đầu và chấm dứt bằng các chiếc thơ như sau:

«Trăm năm trong cõi người ta
Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau» (1-2)
«Ngẫm hay muôn sự tại Trời
Trời kia đã bắt làm cho người sở hữu thân
Bắt phong è cổ, phải phong è cổ
Cho thanh cao mới được phần thanh cao
mang đâu tây vị ai
Chữ tài chữ mệnh dồi dào cả hai
mang tài mà cậy chi tài
Chữ tài liền có chữ tai 1 vần» (3241-3248) (3)[1].

Người Pháp đọc tác phẩm này qua bản dịch của nhà văn kiêm nhà báo Việt Nam 

Nguyễn Văn Vĩnh (4). Giám đốc IFC Paul Thierry đã đọc Truyện Kiều của Nguyễn Du và bắt buộc viết 1 kịch bản hoàn chỉnh trên hạ tầng của nó. Bộ phim được quay tại Hà Nội và những vùng ngoại ô, và hoàn thành vào năm 1924, việc xử lý phim truyện kiều và những quá trình công nghệ khác được thực hành ở Pháp (5)

Trước khi bộ phim truyện kiều được trình chiếu ra mắt, trên báo chí Hà Nội thời ngừng thi côngĐây xuất hiện những thông báo truyền bá như sau:

“Công ty IFC giới thiệu bộ phim “Kim Vân Kiều”. 1 Huyền thoại cổ An nam dựa theo tác phẩm của Nguyễn Du. Phim do A.E. Famechon phóng tác và dàn dựng, quay phim Maniku. Đây là bộ phim truyện kiều trước tiên của Đông Dương có sự tham gia hoàn toàn của diễn viên bản xứ” (6). Những vai diễn của phim truyện kiều do các đào kép của ban tuồng Quảng Lạc (7) – Tiên, Cương, Giáo, Hoàn, Sáu Phú, v.v… phụ trách (8).
thông báo về việc doanh nghiệp phim Pháp quyết định chuyển thể tác phẩm của Nguyễn Du gây xôn xao dư luận trong phố hội Việt Nam. Nhân dịp này, trên những báo bản xứ đã xuất hiện các bài viết về dòng hình nghệ thuật mới – điện ảnh, về triển vọng phát triển của nó ở Việt Nam. Người có phổ biến đóng góp cho ngày mai điện ảnh là ông Nguyễn Văn Vĩnh vốn nức tiếng bởi rộng rãi dịch phẩm văn chương Pháp và những bài báo về văn hóa phương Tây (9).

báo chí tiếng Pháp ở Đông Dương không tiếc lời truyền tụng bộ phim này, gọi nó là “kiệt tác được tạo ra ở trình độ điện ảnh Pháp và nước ngoài”, “một sự kiện lý tưởng trong nghệ thuật – 1 cuộc gặp gỡ của nghệ thuật phương Tây và phương Đông”.

Trên thực tế, phim “Kim Vân Kiều” ko thành công tới mức như 1 số tờ báo giới thiệu về nó. Mang cả các bài viết phê phán và những nhận xét tiêu cực của khán kém chất lượng, trước tiên liên quan tới đông đảo tình tiết của bộ phim không giống nguyên tác. Trong phim truyện kiều, quang cảnh lịch sử của tác phẩm truyện kiều bị thay đổi: nữ nhân vật vận trang phục tiên tiến, còn người yêu của nàng lại đeo đồng hồ.

Từ khóa: truyen kieu. Có thể tìm hiểu thêm truyện kiều tại https://trithucvn.net/van-hoa/ve-su-bat-thuong-cua-nhung-nhan-vat-trong-truyen-kieu.html

Tài Năng Thuyết Phục Của Gia Cát Lượng Trong Phim Tam Quốc Diễn Nghĩa

trong khoảng liên minh Tôn-Lưu kháng Tào thấy nghệ thuật thuyết phục của Gia Cát Lượng trong Tam quốc diễn nghĩa.



«Tam quốc diễn nghĩa» nổi trội ở một chữ "nghĩa": Ba anh em Lưu, Quan, Trương kết nghĩa vườn đào; Quan Công ba lần giữ Thổ Sơn, 1 ngựa vượt năm ải chém sáu tướng; Quan Vân Trường vì nghĩa tha Tào Tháo; Quan Vân Trường vì nghĩa tha Hoàng Hán Thăng; Trương Dực Đức vì nghĩa tha Nghiêm Nhan, v.v. Ngoài vượt bậc một chữ "nghĩa" ra, «Tam quốc diễn nghĩa» cũng mô tả thế nào là "trí tuệ". Trong số đông tình tiết đấu trí trong «Tam quốc diễn nghĩa», tuyệt vời nhất là đoạn Tôn-Lưu liên hiệp kháng Tào, hỏa thiêu Xích Bích. trong khoảng câu chuyện Tôn-Lưu liên hiệp kháng Tào trong Tam quốc diễn nghĩa, chúng ta với thể thấy nghệ thuật thuyết phục của Gia Cát Lượng.

Tạo hình Gia Cát Lượng trong Tam quốc diễn nghĩa

Tào tháo đốt lương tại Ô Sào phá Viên Thiệu, sau lại uy bức Giang Nam, Kinh Châu đã đầu hàng Tào toá, vì thế kẻ địch ngăn Tào toá bình định Giang Nam chỉ còn sở hữu Lưu Bị và Tôn Quyền. tháo dỡ bèn phát hịch cho Tôn Quyền ở Đông Ngô: "Ta phụng mệnh vua, đánh kẻ sở hữu tội. Cờ trỏ về nam, Lưu Tôn phải bó tay, dân Kinh Tương nghe thấy tin, răm rắp hàng phục. Nay thống lĩnh trăm vạn hùng binh, nghìn viên thượng tướng, muốn cùng với tướng quân họp săn ở Giang Hạ, để đánh Lưu Bị, cộng chia đất đai, giao hiếu mang nhau mãi mãi. Xin đừng ngờ vực, giải đáp ngay cho". Đây chính là kế "mượn các con phố diệt Quắc" [1], trước diệt Lưu Bị, sau diệt Đông Ngô.

Trong Tam quốc diễn nghĩa, trước sự truy tìm bức của Tào túa, Lưu Bị chỉ còn phương pháp liên minh có Đông Ngô để kháng Tào, hình thành thế chân vạc. bên cạnh đó khi ấy Đông Ngô vẫn đang trù trừ là nên đánh hay là hàng. Cũng bởi Tào túa một mặt mượn danh thiên tử để hiệu lệnh chư hầu, mặt khác lấy trăm vạn hùng binh uy hiếp Giang Nam, thành ra giả dụ kháng Tào ko thành, cơ nghiệp ba đời của Giang Đông sẽ không cánh mà bay, do đó đông đảo mưu sĩ Đông Ngô đều chủ trương "hàng thì dễ yên ổn, đánh thì khó thắng". Trước vấn đề kháng Tào, Tôn Quyền vẫn còn do dự: vừa ko muốn chịu áp chế của Tào tháo, lại sợ ko đánh nổi quân giặc đông. vì thế để hình thành liên minh Tôn-Lưu, điều chủ yếu nhất là phải thuyết phục Tôn Quyền kháng Tào.

Trong Tam quốc diễn nghĩa, thuyết phục Tôn Quyền chẳng phải là dễ, mưu sĩ tâm phúc của Tôn Quyền là Lỗ Túc khuyên Tôn Quyền rằng: "Mọi người, ai cũng với thể hàng Tào toá được, duy có tướng quân thì không hàng được. Như Lỗ Túc này mà hàng, thì toá phong cho làm quan, áo gấm về làng, mà cũng không phải mất đất đai gì cả. Tướng quân mà hàng Tào thì về đâu? Chức tước bất quá phong hầu là cộng, xe một cỗ, ngựa một con, đầy tớ vài ba người, muốn ngồi ngoảnh mặt về nam mà xưng cô [2] mang còn được nữa không?" Lời của Lỗ Túc mặc dầu đã động tới chỗ tự ái và khiến Tôn Quyền rất xúc động, nhưng vẫn chưa đánh tan được sự chần chừ của Tôn Quyền.

lúc Tôn Quyền nghe mang Ngọa Lengthy tiên sinh tới Đông Ngô, liền nghĩ ngay tới hỏi kế Gia Cát Lượng. Nhưng trong cuộc hội kiến, Tôn Quyền lại dẫn một đám mưu thần Đông Ngô đến, vừa cho Gia Cát Lượng thấy Giang Đông cũng sở hữu người tài, lại xem Gia Cát Lượng với thể thuyết phục các người chủ trương đầu hàng hay không. trong khoảng chậm triển khai dẫn đến cuộc khẩu chiến giữa Gia Cát Lượng và đám quần Nho. Trong trận chiến trí này, Gia Cát Lượng mạnh mẽ biện giải lúc bị căn vặn, hoặc dẫn ra điển cố, hoặc mượn cổ dụ kim, hoặc lấy tỉ dụ Lưu Bị thắng Tào tháo, khiến cho các người căn vặn hoặc cứng họng, hoặc chỉ biết ngồi lặng và cảm thấy hổ thẹn.

Thuyết phục của Gia Cát Lượng sở hữu Tôn Quyền là trước thì kể khích, sau mới khuyên nhủ. Tôn Quyền sợ quân Tào phổ biến, Khổng Minh càng thổi phồng Tào toá binh phổ quát tướng giỏi, lại khuyên Tôn Quyền đừng đánh mà hãy sớm ngoảnh mặt về phương Bắc mà hàng. Tôn Quyền nói: "Nếu quả như lời ông, thì sao Lưu Dự Châu không hàng Tào đi?" Khổng Minh đáp: "Ngày xưa Điền Hoành [three] là một tráng sĩ nước Tề còn biết giữ nghĩa ko chịu nhục, huống chi Lưu Dự Châu là tôn thân nhà Hán, anh hùng lẫy lừng trên đời, kẻ sĩ thảy đều đợi mong. Việc ko xong là bởi trời, sở hữu đâu lại chịu quỵ luỵ người ta?" Tôn Quyền nghe Khổng Minh đề cập xong, nét mặt lầm lầm, rũ áo đứng dậy, lui vào nhà sau. những quan cùng tủm tỉm cười và giải tán. Họ đâu biết Khổng Minh đang khích ý chí đế vương của Tôn Quyền, nên khi Tôn Quyền nghe Lỗ Túc nhắc Khổng Minh sở hữu diệu kế phá Tào, Tôn Quyền vội đổi giận làm vui và đi hỏi ngay. Tôn Quyền hỏi: "Tào túa vốn chỉ ghét Lã Bố, Lưu Biểu, Viên Thiệu, Viên Thuật, Lưu Dự Châu sở hữu tôi mà thôi. Nay đã trừ được cả, duy chỉ còn Dự Châu sở hữu tôi. Tôi không thể đem cả nước Ngô dâng cho người ta được. Kế của tôi đã quyết, nhưng lúc http://chanhkien.org Lưu Dự Châu tạo điều kiện cho thì cũng ko người nào đương nổi được Tào toá hiện nay. Mà Dự Châu lại vừa mới thua trận, làm cho thế nào mà chống được nạn này". Khổng Minh đáp: "Dự Châu tuy mới thua, nhưng Quan Vân Trường còn thống lĩnh hàng vạn tinh binh; Lưu Kỳ ở Giang Hạ cũng với chừng vạn quân sĩ. Quân Tào tháo dỡ trong khoảng xa tới, tất cũng mỏi mệt; cách đây không lâu, lại đuổi Dự Châu, quân khinh kỵ đi ba trăm dặm 1 ngày, khác nào nỏ cứng giương lên đã đuối sức, chưa chắc bắn thủng được mảnh lụa mỏng. Vả lại người phương bắc ko quen đánh thuỷ; quân dân ở Kinh Châu gặp thế bí phải phục Tào, chớ không phải là tự nguyện. Nay tướng quân thật muốn đồng tâm hợp lực mang Dự Châu, thì làm cho gì không phá được Tào Tháo? Quân Tào mà bị phá, tất phải kéo về bắc, thì thế Kinh, Ngô lại mạnh, mà hình thành thế chân vạc được. thời cơ được thua, chỉ trong khi này, xin tướng quân hãy nghĩ cho kỹ mà quyết đi!" Quyền mừng lắm, nói: "Mấy lời của tiên sinh, thật đã khiến cho sáng mắt tôi. Ý tôi đã quyết, không còn hiềm nghi gì nữa". Ngay hôm đó, Tôn Quyền luận bàn đựng quân để cùng đi phá Tào túa. Đây chính là hạ tầng ban sơ cho liên minh Tôn-Lưu sau này.

Từ khóa: Tam quoc dien nghia.